CÁT BỤI

 

        Nhạc Trịnh Công Sơn rất triết lý. Mùa Chay lại về, tôi thích nghe bài ca“Cát Bụi” :
         “Hạt bụi nào hoá kiếp thân tôi,để một mai vươn hình hài lớn dậy.Ôi cát bụi tuyệt vời,mặt trời soi một kiếp rong chơi.
Hạt bụi nào hoá kiếp thân tôi,để một mai tôi về làm cát bụi .Ôi cát bụi mệt nhoài,tiếng động nào gõ nhịp không nguôi.
Bao nhiêu năm làm kiếp con người,chợt một chiều tóc trắng như vôiLá úa trên cao rụng đầy,cho trăm năm vào chết một ngày…”
        Cát bụi,con người chỉ là cát bụi. Hạt bụi tuyệt vời khi hoá kiếp thân tôi. Hạt bụi mệt nhoài khi tôi trở về làm cát bụi. Khi dùng hình ảnh hạt bụi để nói về thân phận con người, Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã lấy nguồn cảm hứng trong Thánh Kinh Sáng Thế: Thiên Chúa dùng bùn đất tạo dựng Ađam,sau khi Ađam phạm tội bất phục tùng,Thiên Chúa phạt ông và con cháu sau này cũng sẽ trở về với cát bụi. ( x. St 1,26-3,24).
          Nghĩ cho cùng,tất cả mọi người cũng chỉ là những hạt bụi hoá thân thành kiếp nhân sinh,sớm muộn cũng sẽ tàn lụi với thời gian.Do đó nỗi khắc khoải ngàn đời của con người là tìm kiếm ý nghĩa của sự hiện hữu,ý nghĩa của đau khổ,ý nghĩa của giải thoát,ý nghĩa của cuộc sống.Vấn nạn mà con người chưa tìm được câu trả lời chính là:

    Hạt bụi nào hoá kiếp thân tôi ?
     Hạt bụi nào hoá kiếp thân bạn ?
     Và Hạt bụi nào hoá kiếp thân xác chúng ta ?

       Một vòng quay,một trăm năm,một kiếp người có là mấy ! “Chợt một chiều tóc trắng như vôi”. Không phải là trắng như bông, trắng như mây hay trắng như tuyết mà là như vôi đổ xuống huyệt mồ. Trịnh Công Sơn không bi quan,ông chỉ nói lên điều ông cảm nghiệm thấm thía về sự mong manh của kiếp người. Cuộc đời đẹp biết bao,sự sống cao quý biết dường nào,nhưng nó cũng như “đoá hoa vô thường”. Xét cho cùng, đã là con người sinh ra trên đời, mặc dù có sống lâu trăm tuổi, có vẫy vùng ngang dọc cách mấy, từ bụi tro hóa kiếp nhân sinh, cuối cùng rồi cũng trở về bụi tro. Đó là một thực tế,nhìn nhận và đối diện với nó cách can đảm để có thể đưa tới một cuộc sống tốt đẹp hữu ích và có ý nghĩa.
       Mùa Chay muốn nhắc nhở chúng ta quay về với sự thật của thân phận con người “Hỡi người hãy nhớ mình là bụi tro,một mai rồi sẽ trở về bụi tro…”. Phụng vụ Giáo Hội muốn diễn tả rằng: cuộc đời này mong manh vắn vỏi,bởi thế nó rất hệ trọng .Số phận đời đời của mỗi người được quyết định trong thời gian tạm bợ này. Người theo Đạo Phật thì tin ở sự đầu thai kiếp sau,luân hồi nghiệp báo. Đối với Kitô hữu thì vĩnh cữu được gieo mầm trong hiện tại. Không để thời gian trôi qua cách phung phí. Đời người chỉ có một lần. Được mất chỉ có một cơ hội.
        Thân phận mỏng dòn mà Phụng vụ Mùa Chay nhắc cho chúng ta đừng quên, không phải chỉ có liên quan đến phần xác hay chết của phận người mà còn cả về mặt tinh thần cũng mong manh yếu đuối.Thánh Phaolô đã diễn tả kinh nghiệm đó trong thư Rôma “Điều tôi muốn làm thì tôi lại không làm,nhưng điều tôi không muốn làm thì tôi lại cứ làm …Sự thiện tôi muốn thì tôi không làm,nhưng sự ác tôi không muốn tôi lại cứ làm…Tôi khám phá ra luật này là khi tôi muốn làm sự thiện thì lại thấy sự ác xuất hiện ngay.Theo con người nội tâm tôi vui thích vì luật của Chúa,nhưng trong các chi thể của tôi,tôi lại thấy một luật khác : luật này chiến đấu chống lại luật của lý trí và giam hãm tôi trong luật của tôi…tôi thật là một người khốn nạn. Ai sẽ giải thoát tôi khỏi thân xác hay chết này ?” ( Rm 7,15.19.21-24) .
       Ý thức về sự yếu đuối và tội lỗi của mình,về khuynh hướng xấu,sự bất lực nơi bản thân để mỗi người nổ lực giải thoát khỏi sự thống trị khắc nghiệt của tội lỗi và đó là khởi đầu cho ơn hoán cải và ơn cứu độ .
         Mùa Chay mời chúng ta vào sa mạc với Chúa Giêsu.Sa mạc là nơi hoang vu trơ trọi, mênh mông. Ở đó người ta mất hết mọi điểm tựa, không còn chi để “chia trí,lo ra”, chẳng hạn như ngoại cảnh ồn ào,các hoạt động, các thú vui, các quan hệ xã hội. Chỉ còn ta với ta và buộc ta phải quay về với mình trong sự đơn độc của chính mình.Trong sự quay về đó ta có cơ may nhìn thấy những điều cốt yếu nhất khi đối diện với chính lòng mình.
        Con người chúng ta thường sống hời hợt bên ngoài,tan loãng ra trong trăm thứ linh tinh hay phụ thuộc khác. Mùa Chay mời gọi chúng ta đi vào sa mạc, nghĩa là tạo một sự trống vắng nào đó, một sự thinh lặng của các giác quan của trí khôn và của cõi lòng, một sự rút lui vào trong tâm khảm mình để có thể phân định đâu là cái chính cái phụ, đâu là cái cùng đích và cái phương tiện. Đây chính là lúc hồi tâm .
       Biềt mình mỏng dòn, nhưng con người theo Phụng vụ Mùa Chay lại không phải là con người mềm yếu, uỷ mị, ngã nghiêng theo mọi lời mời mọc cám dỗ. Con người Mùa Chay dũng cảm chiến đấu. Như Chúa Giêsu bắt đầu cuộc đời hoạt động công khai. Chúa vào sa mạc và tuyên chiến với Satan tức là với mọi mãnh lực của sự ác một cách không khoan nhượng và Ngài đã chiến thắng. Người Kitô hữu là người biết nói không với tội lỗi, là người dám bơi ngược dòng “Giữa một thế hệ gian tà sa đoạ,anh em hãy chiếu sáng như những vì sao trên vòm trời” ( Pl 2,15) . Người Kitô hữu không cố ý sống lập dị khác người, song đứng trước điều xấu, dù là khi cả xã hội đều làm điều xấu đó, họ vẫn không được ngã theo. Họ phải can đảm từ chối một cơ hội làm giàu bất chính, một liên minh bất công, một mối quan hệ tội lỗi….Dĩ nhiên điều đó không dễ chút nào nhưng đã là môn đệ Đức Giêsu, họ không có chọn lựa nào khác .
        Con người theo Phụng vụ Mùa Chay biết mình tự thân chỉ là cát bụi, nhưng là “cát bụi tuyệt vời”. Nó vẫn tuyệt vời ngay khi trở về với cát bụi trong một chiều “lá úa trên cao rụng đầy”, chứ không phải chỉ tuyệt vời khi “vươn hình hài lớn dậy” mà thôi .
         Đức tin dạy cho chúng ta biết rằng “Hạt bụi” là chúng ta,được tình yêu Thiên Chúa gọi vào hiện hữu và chia sẽ sự sống bất diệt của Người. Kiếp người cho dù có đau thương,có bi đát ,đôi lúc tưởng chừngbóng tối lấn lướt ánh sáng, nhưng cuối cùng sự sống, chân lý, tình thương vẫn mạnh hơn tất cả.
         Ước gì mỗi người Kitô hữu đều có bản lãnh của Đức Giêsu để chiến thắng sự nặng nề, nhỏ mọn của bản thân; luôn luôn cậy dựa vào Thiên Chúa, sống Mùa Chay thánh thiện để đón nhận nhiều Ơn Phúc Chúa ban .

Tác giả:Lm Giuse Nguyễn Hữu An
Nguồn: mary phuongthuy( TCVN)

Mùa chay: CHUYỆN GIẢI TỎA, ĐỀN BÙ

 

Nguyễn Văn Xuân

         Đã từ lâu lắm rồi.Tôi thường mất ngủ. Đêm về, ngồi loay hoay với chiếc máy vi tính hoài rồi cũng chán, đọc sách nhiều trong căn phòng chay tịnh này rồi cũng buồn. Lũ nhóc tì trong tu viện nhỏ của tôi, cứ sau giờ kinh tối là chúng kéo nhau lên lầu: học hành, tâm sự, trò truyện riêng tư. Chúng để lại mình tôi dưới chân cầu thang bên đời hiu quạnh.
        Chẳng biết làm gì, ngủ thì không được. Đêm càng về khuya, tứ bề càng im lặng, cảnh vật đang say sưa chìm lắng trong giấc mộng an lành Thượng Đế trao ban. Đã từ lâu như vậy, không có gì làm tôi giỗ giấc ngủ được, Nhưng rồi, chẳng nhớ tự bao giờ tôi có thói quen, không ngủ được thì tôi lại đánh thức Chúa dậy nói chuyện với tôi.
         Tôi đốt đèn trên bàn thờ rồi nói với Chúa:
         Chúa ơi! Con muốn Chúa nói chuyện với con.
       Đêm nay thì khuya quá rồi, ngại ngùng lắm mà tôi vẫn phải gọi Chúa dậy để kể lể, tâm sự với ngài.  Bởi Chiều hôm nay, tôi nhận dược cuộc điện thoại em gọi cho tôi, báo tin vui qua tết emlàm nhà trên khu đất mới.
        Tôi chợt nghĩ: Vậy là căn nhà mẹ con em đang ở, đã giải toả và được đền bù rồi đó.Nhà nước giải toả, đền bù. Mở mang đường xá lớn rộng ra, xe cộ lưu thông không ùn tắc, cống rãnh thoát nước không còn ngập lụt lúc trời mưa như trước đây. Thành phố nơi em ở mỗi ngày một khang trang sạch đẹp, văn minh tiến bộ. Đất nước nào cũng vậy, càng phát triển giao thông là song hành với việc phát triển kinh tế.Tôi mừng cho mẹ con em, mừng cho đất nước vươn mình, quê hương mỗi ngày một khang trang đổi mới.
        Nhưng đêm nay, không ngủ được, nghĩ đến cuộc diện thoại của em.Tôi lại nghĩ đến việc giải toả đền bù tâm hồn mỗi người chúng ta, nhất là trong mùa chay này.
       Làm thế nào chúng ta giải toả được những con đường chật hẹp, khúc khuyủ của ghanh tỵ, những chiếc xe tâm hồn chở đầy bất hoà, những cống rãnh ngâp lụt, ứ đọng những ích kỷ, hiềm thù, đố kỵ. Những bất ổn, xích mích thường ngày với nhau trong đời sống gia đình, tôn giáo, đoàn thể và xã hội v.v..Tôi tự nghĩ: Việc giải toả, đền bù tâm hồn ấy là điều nhu thiết, nhu thiết hơn cả cơm áo gạo tiền trong đời sống con người chúng ta mỗi ngày.
       Biết bao điều bất hạnh chúng ta đã gây cho kẻ khác và kẻ khác đã mang lại cho chúng ta, biết bao điều chỉ vì một chút hiểu lầm nào đó mà trở thành hờn ghen, nghi ngờ trong gia dình. Bất hoà, ghanh tỵ, hiềm thù ngoài xã hội. Bao lần chúng ta chỉ vì tính kiêu căng mà tỏ ra khinh bạc với người, gây nên đau khổ, đôi khi sự đau khổ ấy lại chẳng mang đến cho nhau tuyệt vọng.
        Cho nên việc giải tỏa để đền bù cho nhau những gì chúng ta đã làm gãy đỗ, vùi dập đi tâm hồn người khác, là tiếng gọi khẩn thiết của lương tâm nói với chính mình, Tiếng gọi của tin mừng, ơn cứu độ; Nhất là trong mùa chay này. Có như vậy, chúng ta mới mong xây dựng được căn nhà mới của tâm hồn, khang trang, sạch đẹp, đầy yêu thương và lòng nhân ái, trong tinh thần phúc âm hoá đời sống mỗi người.
         Lạy Chúa!
      Đêm nay! Con không ngủ được, con muốn nói chuyện với Chúa, con nguyện cầu Chúa cho chính con và cho những người anh em con  biết lắng nghe tiếng Chúa, biết nhìn lại chính mình, biết giải toả nhửng  bất hoà cùng anh em và đền bù cho nhau những đỗ vỡ, mất mát mà mỗi người chúng con đã gây ra. Xin cho chúng con biết giải toả, đền bù cho nhau qua tiếng gọi tin mừng nơi toà cáo giải. Đền bù cho nhau bằng sự đối thoại, cảm thông, chia sẻ, và ngay cả thứ tha.
    Chúa ơi! Trong căn phòng cô tịch này, đêm nay Trời đã về khuya, con còn muốn nói chuyện với chúa nhiều hơn nữa, nhưng đôi mắt con đã mờ đi vì mỏi mệt, dại khờ. Gió lạnh ngoài hiên đã lùa vào khung cửa, lăn tăn bước vào da thịt con lạnh buốt.
      Giờ đây, con xin trả lại cho Chúa chính con và những người anh em con, cùng tất cả những suy tư của con cho Chúa. Xin thương ban cho con một giấc ngủ bình an và hạnh phúc trong vòng tay nhân ái, yêu thương và tha thứ của Ngài. 

MÙA CHAY MỘT KHÚC TÂM TÌNH

     Nguyễn Văn Xuân

  Bây giờ đã vào mùa chay rồi em nhỉ? Mùa xuân qua đi, mùa kinh xám hối trở về.

    Đêm nay nhìn cảnh vật thiên nhiên trời-đất bao la vô tận. Anh chợt nghĩ đến hai câu ca dao:
                   “Núi kia ai đắp mà cao?
           Sông kia biển nọ, ai đào mà sâu?”
     Ngày ấy thủa còn dạy học. Thế mà đã ba mươi năm rồi. Cũng hai câu thơ này trong giờ giảng văn, phân tích ca dao tục ngữ. Anh đã chứng minh say sưa, hùng hồn về Chúa, Thượng đế, Đấng Chí Tôn, về sự huyền nhiệm của Người. Chúng ta nào phải nhưng không mà có đâu em!.
     Giờ đây mùa kinh xám hối lại về. Với anh là mùa dâng lời cảm tạ hồng ân Thiên Chúa bao la. Cảm tạ Người qua sự có mặt của ta trong đời, cảm ơn Người qua từng hơi thở, qua giấc ngủ bình yên. Cảm ơn Người qua những khúc quanh vui buồn, hạnh phúc và ngay cả những biến cố khổ đau bất hạnh đời mình.
     Anh gởi đến em những dòng suy tư đó như muốn nói với em: Nếu chúng ta biết nhìn đời với nhãn quan của Chúa, thì mùa Chay này là những dòng kinh dâng lời cảm tạ ân tình của Chúa bao la vô bờ.
          *Mùa chay nhìn lại chính mình:             
      Giờ đây lại một dòng suy tư nữa anh gửi cho em trong mùa kinh xám hối này.
     Mùa Chay: Mùa giáo hội muốn ta nhìn lại chính mình. Nhìn lại chính mình để trở về cát bụi, nhận ra mình với thân phận mỏng dòn yếu đuối.Mỏng dòn mới có những thiếu sót, những lỗi lầm, những bon chen ích kỉ, những bất hạnh mà mình gây cho kẻ khác trên đường mình đi. Yếu đuối mới bị những cơn cám dỗ của đời, của người, của nhau, đang cuốn hút đi sâu vào tha hoá, hư hỏng và tội lỗi, để rồi đánh mất đi chính mình. Có những lúc cám dỗ được mời gọi bằng cả hình thức tốt đẹp, thơ mộng, êm đềm như mặt biển bình minh lặng gió; Nhưng nếu ta không cảnh giác, thì những ngọn sóng ngầm dưới lớp phẳng lặng kia, có thể cuốn cát và lay đá đời ta xa Chúa.
     Vậy đó em, mùa chay là mùa nhìn lại chính mình để canh tân và hoà giải. Xám hối tội lỗi những ngày qua, ăn năn về những lỗi lầm ta đã phạm. Từ đó đổi mới đời ta, hoà giải cùng anh em và với Chúa nhân lành.
              * Mùa chay, tìm lại lối về :
     Có Chúa đang chờ ta đó em. Hãy chọn cho mình một đường đi, một lối về. đường về nhà Cha, đường đến với Chúa. Đôi tay Ngài đang mở rộng chờ đón ta về. Dù tháng ngày qua, khi đời ta đang tươi, những ước mơ cuộc sống dâng trào, niềm vui hạnh phúc dâng cao. Ta quên Chúa, chạy theo dòng đòi hư ảo vô thường, ta hững hờ với Chúa, nhưng Người vẫn đợi chờ ta.
     Bây giờ là mùa chay, mùa giáo hội muốn ta tìm lại lối về. Cửa nhà Cha ta không hẹp, mọi cánh của đã được mở toang, đôi tay Cha đang dang ra chờ đón ta từ thủa bao giờ trên cây thập tự cứu độ.
     Đường về nhà Cha có rất nhiều ngõ đến. Chúng ta có thể đến oai hùng như các thánh tử đạo. Thống hối ăn năn với những dòng nước mắt như Thánh cả Phêrô, hay một Madalena – Dạt dào tình Chúa – Đơn sơ nhỏ bé như một Têrêsa Hài Đồng –Bình dị chân thật như bác trộm lành trên đồi Gôlgôtha. Người công dân đầu tiên của nước Trời,
người đầu tiên ghi vào lịch sử ơn cứu độ.
    Đó em thấy không? Đường nào mùa chay cũng gọi ta về. Đường nào cũng được lãnh nhận ân tình của Chúa bao la vô bến bờ.